De kansen en aandachtspunten van het opknippen van een project

Complexe projecten opknippen: wat betekent dat voor opdrachtgevers

Een complex project onderbrengen in meerdere contracten kan de opgave beter uitvoerbaar en beheersbaar maken. En afzonderlijke onderdelen sluiten dan beter aan op de expertise en capaciteit van marktpartijen. Maar met iedere knip ontstaan ook raakvlakken. Als opdrachtgever krijg je daarmee een grotere opgave om alle onderdelen te verbinden tot één werkend geheel. Wat levert contractueel opknippen op? En wat vraagt het van je organisatie?
demian-dortmundt-1

Demian Dortmundt

adviseur infrastructuur • 16 november 2026

Een tram staat stil op het spoor dat uitkijkt op kantoren.

De Nederlandse bouw- en infrastructuuropgave groeit. De vraag naar drinkwater, energie, openbaar vervoer en snelwegen neemt toe. Tegelijk vraagt bestaande infrastructuur om grootschalige vernieuwing en renovatie. Projecten worden omvangrijker en complexer. De bouwruimte in en rond steden en natuurgebieden is beperkt. Technische onderdelen hangen steeds sterker met elkaar samen. Bestaande infrastructuur moet ondertussen zo veel mogelijk in gebruik blijven. Ook hebben opdrachtgevers te maken met meer betrokken partijen en strengere regelgeving.

Waarom één groot contract kan gaan knellen

Die complexiteit werkt door in de aanbesteding én de uitvoering. In de praktijk zien we dat marktpartijen niet inschrijven wanneer zij de risico’s te groot vinden. Aanbestedingen kunnen daardoor mislukken. Ook na contractering kunnen projecten door hun omvang en complexiteit vastlopen. De voortgang komt onder druk te staan, kosten lopen op en contractuele discussies bemoeilijken de uitvoering.

Opdrachtgevers staan daarmee voor een belangrijke vraag: hoe organiseren we een uitvoerbaar en beheersbaar project dat ook aantrekkelijk is voor de markt? Het opknippen van de projectscope in meerdere contracten kan uitkomst bieden. Of die aanpak past, vraagt al in de strategische fase om een zorgvuldige afweging. Daarbij gaat het zowel om de verdeling van het werk als om de samenhang tussen de onderdelen.

Meerdere contracten, één opgave

Bij contractueel opknippen verdeel je de totale projectscope over afzonderlijke onderdelen. Elk onderdeel krijgt een eigen afgebakende scope en contract. De contracten staan afzonderlijk in de markt, maar de onderdelen moeten samen één werkend geheel vormen. We werken met deze aanpak bij onder meer infrastructuurproject Zuidasdok, de verbreding van A27 Houten-Hooipolder, de zuiveringsinstallaties van Dunea, tramverbinding De Vlietlijn en het gemaal IJmuiden. 

Het opknippen van de projectscope kan verschillende voordelen bieden, zowel voor opdrachtgevers als voor marktpartijen:

  1. Een afzonderlijk onderdeel kan een kleiner risicoprofiel hebben dan de totale opgave. Dat kan deelname aantrekkelijker maken voor marktpartijen. Ook biedt het ruimte om gerichter aan te sluiten op hun expertise en beschikbare capaciteit.

  2. Daarnaast kan opknippen helpen om afzonderlijke onderdelen minder complex te maken. Dat biedt kansen voor meer grip op planning en kosten.

  3. Per onderdeel ontstaat bovendien ruimte om te bepalen hoe nauw je als opdrachtgever betrokken wilt blijven bij ontwerp en uitvoering. Die betrokkenheid kan belangrijk zijn wanneer een nieuw systeem moet aansluiten op de bestaande bedrijfsvoering. Of wanneer een onderdeel vraagt om specialistische kennis en partijen.

  • Met iedere knip ontstaan raakvlakken tussen de afzonderlijke contracten. Waar de aansluiting tussen onderdelen binnen één contract bij één opdrachtnemer ligt, vraagt die tussen afzonderlijke contracten regie van de opdrachtgever.

Per onderdeel een passende contractvorm

De onderdelen hoeven niet allemaal dezelfde contractvorm te krijgen. Samen met opdrachtgevers onderzoeken we waar een logische knip ligt. Vervolgens wegen we per onderdeel af welke contractvorm en samenwerking passen.

Voor een meer standaard onderdeel kan een traditioneel contract op basis van de UAV aantrekkelijk blijven. Ook een geïntegreerd contract op basis van de UAV-gc behoort tot de mogelijkheden. Complexere onderdelen vragen vaker om intensievere samenwerking en een andere verdeling van risico’s. Een bouwteam of tweefasenaanpak kan daarbij passen. Ook een Kost+ overeenkomst, waarvan we medeopsteller zijn, of een Alliantie-overeenkomst behoren tot de mogelijkheden.

Zo hangen de verdeling en karakteristieken van het werk en de contractkeuze direct samen. Per onderdeel kijken we daarom naar die kenmerken, de risico’s en de behoeften van opdrachtgever en markt.

Wie knipt, moet plakken

Met iedere knip ontstaan raakvlakken tussen de afzonderlijke contracten. Waar de aansluiting tussen onderdelen binnen één contract bij één opdrachtnemer ligt, vraagt die tussen afzonderlijke contracten regie van de opdrachtgever.

Die raakvlakken zijn niet alleen technisch. Ook planningen moeten op elkaar aansluiten. Risico’s, werkzaamheden in de omgeving, bouwfasering en bouwlogistiek vragen eveneens om afstemming. Daarmee ontstaat een belangrijke afweging. Opknippen kan afzonderlijke onderdelen beter beheersbaar maken, terwijl het verbinden van die onderdelen meer van je opdrachtgeverorganisatie vraagt. Succesvol opknippen vraagt daarom om grip op de afzonderlijke contracten én op het geheel.

Man geeft presentatie aan collega's
Team overlegt met elkaar over de plannen

Wat vraagt dit van je organisatie?

De afzonderlijke onderdelen komen niet vanzelf samen. Raakvlakken beheersen vraagt aandacht tijdens de planvorming, aanbesteding, het ontwerp en de uitvoering.

Dat vraagt om tijdige keuzes over de organisatie en contractuele afspraken. Denk aan de inzet van een raakvlakmanager of de toepassing van een coördinatieovereenkomst. Daarnaast vraagt dit om het organiseren van capaciteit, deskundigheid en mandaten binnen de opdrachtgeversorganisatie. Welke maatregelen nodig en effectief zijn, hangt af van het project, je organisatie en de omgeving. De keuze voor meerdere contracten is daarmee ook een keuze over je eigen rol. Welke samenhang moet je organiseren? En wat heeft je organisatie nodig om die rol te vervullen?

Als opdrachtgever moet je vroegtijdig inzicht krijgen in die raakvlakken. Vervolgens bepaal je hoe je ze beheerst en welke afspraken daarvoor nodig zijn. Ook tijdens het project blijft aandacht nodig: raakvlakken kunnen veranderen naarmate plannen en ontwerpen zich ontwikkelen.

De contractverdeling en je organisatie samen doordenken

Opknippen biedt kansen, maar die kansen vragen wel om samenhangende keuzes. AT Osborne helpt opdrachtgevers om deze keuzes in samenhang te maken. We adviseren over de verdeling van de scope en passende contractvormen. Ook ondersteunen we bij het bepalen en inzetten van maatregelen om raakvlakken te beheersen en bij de projectbeheersing van de afzonderlijke onderdelen én het geheel.

De voordelen van opknippen ontstaan wanneer de contractverdeling, raakvlakken en opdrachtgeverorganisatie op elkaar aansluiten. Daarom horen die onderwerpen vanaf de strategische fase bij elkaar.

Neem contact op

Klaar voor verandering? Zet vandaag de eerste stap en plan een kennismaking in.

demian-dortmundt-1

Demian Dortmundt

adviseur infrastructuur

cdbbb73091867eb29e0b63a642632c689aeb2b3b

Altijd up-to-date met onze nieuwsbrief

  • Actuele ontwikkelingen in o.a. zorg, infrastructuur, vastgoed, energie, bestuur, duurzaamheid en mobiliteit.

  • Praktische tips, innovaties en inspirerende blogs.

  • Informatie over trainingen, events en nieuwe publicaties.